Idealny pracownik

Idealny pracownik, czyli 9 cech dobrego pracownika

Przeczytasz w 5 minut

Czy idealny pracownik istnieje? Dlaczego wydaje się „świętym Graalem”, którego wszyscy pragną, ale nikomu się nie udało? Jak zatrudniać takich pracowników i jak nimi zarządzać?

Co oznacza „idealny pracownik”?

Jak powinno wyglądać Twoje życie? Jak chciałbyś, żeby wyglądała Twoja praca? Jaki ma być Twój partner życiowy? Jak ma wyglądać Twój ogródek? Jaką sukienkę chcesz założyć na spotkanie w piątek? Jaki jest Twój idealny pracownik?

Spróbuj zadać tego rodzaju pytania dowolnej osobie. Pracownikowi, koledze, sąsiadce, wreszcie… sobie.

I… posłuchaj uważnie odpowiedzi.

Myślę, że w 9 przypadkach na 10 usłyszysz litanie w rodzaju: „NIE chcę, żeby był…“, „Ma NIE BYĆ taki….“, „NIE może zachowywać się w taki sposób…“ itd.

Tacy już jesteśmy. Znacznie łatwiej przychodzi nam określanie jaki ktoś / coś ma NIE BYĆ niż jaki ma BYĆ.

Stąd już tylko krok do bezproduktywnego narzekactwa.

Ale nie o ludzkich charakterach dzisiaj mowa.

Otóż…

Tym, co utrudnia prawdziwy rozwój jest właśnie skupienie się na tym, czego nie lubimy, zamiast jasnego określenia, do czego zmierzamy.

Chcesz przykład?

Zastanów się jaki powinien być Twój idealny pracownik?

Tak, oczywiście, wiem, że jest masa rzeczy, których nie powinien robić i masa postaw, których Ty nie akceptujesz. Ale opowiadanie o tym niczego nie zmieni.

Trudno przeprowadzić rekrutację pisząc w ogłoszeniu jakich cech potencjalny kandydat ma nie mieć. Trzeba jednak określić, jakie umiejętności, doświadczenie, wykształcenie czy cechy charakteru posiada.

A to dopiero początek długiej drogi.

Zaczynasz go wdrażać do pracy. Można oczywiście opowiedzieć czego ma nie robić, w niektórych tematach to jest rzeczywiście konieczne. Ale… przede wszystkim trzeba go przeszkolić z tego co MA robić.

Co dla Ciebie oznacza, że pracownik jest idealny?

Większość menedżerów, których znam ma jakieś zastrzeżenia do swoich pracowników. A to, że nie myślą, a to, że za mało odpowiedzialni, za mało samodzielni itd. Cała sztuka zarządzania ludźmi polega na tym, żeby ich zachęcić i zmotywować do pracy takiej, JAKA TOBIE ODPOWIADA.

No właśnie! Ciągłe artykułowanie co Ci NIE ODPOWIADA nie daje żadnej szansy ani Tobie, ani pracownikom, na zmianę tej sytuacji.

Jedyne wyjście, to uczciwe określenie kanonu pożądanych przez Ciebie zachowań i jasne zakomunikowanie ich pracownikom. Dopiero wtedy jest szansa na rozpoczęcie budowania jakiegoś spójnego systemu motywacyjnego.

Jaki powinien być Twój idealny pracownik? Taki, przy którym byłbyś naprawdę szczęśliwy?

To wcale nie jest banalne pytanie. Bo wcale nie jest łatwo na nie odpowiedzieć. Poniżej podaję kilka praktycznych wskazówek i zastosowań tej wiedzy.

Opis stanowiska, czyli jaki ma być idealny pracownik?

Bardzo często spotykam się z sytuacją, szczególnie w małych firmach, że obowiązki pracowników nie są dokładnie określone. Wydaje się nam, że przecież to jest oczywiste, a tworzenie list obowiązków jest nudną biurokracja.

Tymczasem opis stanowiska to bardzo ważny dokument, w którym możesz określić swoje oczekiwania wobec każdego z pracowników. Inne oczekiwania będziesz mieć wobec fakturzystki, a inne wobec grafika w zespole kreatywnym. Innych rzeczy będziesz wymagać od ślusarza, a innych od dyrektora zakładu produkcyjnego. Widzisz więc, że dla każdego z tych stanowisk określenie „idealny pracownik” będzie oznaczało coś innego. Idealny na dane stanowisko.

Zachęcam do zastanowienia się, jakie są Twoje oczekiwania wobec poszczególnych pracowników i opisania tego w formalnym dokumencie. Taki opis stanowiska pomaga pracownikowi zrozumieć, czego od niego oczekujesz. Jest też niezbędny, żeby ściśle określić kto za co odpowiada, szczególnie przy nakładających się zakresach obowiązków kilku stanowisk.

Przestrzegam jednak, żeby nie tworzyć takich opisów jako bezładnych list różnych zadań. Aby opis stanowiska spełnił swoją funkcję warto robić to w systematyczny sposób. W szkoleniu na temat zarządzania pracownikami podaję między innymi wzory wielu potrzebnych dokumentów, także stosowany przeze mnie uporządkowany i przemyślany opis stanowiska.

Cechy dobrego pracownika, przydatne na przykład przy rekrutacji

Opis dobrego pracownika to jednak nie tylko opis wymagań wobec stanowiska pracy, na które go zatrudniamy. Kiedy myślimy o idealnym pracowniku najczęściej mamy na myśli nie tyle jego formalne doświadczenie czy umiejętności, co cechy osobowości i jego postawę w pracy. Kiedy chcesz zatrudnić pracownika, to właśnie na te cechy i postawy zwracasz największą uwagę. Sam proces rekrutacji to większy temat i jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o tym, jak skutecznie rekrutować, to polecam artykuł dedykowany tej kwestii: Jak zatrudnić pracownika, który przyczyni się do sukcesu Twojej firmy?

Najczęściej poszukiwane cechy idealnego pracownika:

  1. Samodzielność
  2. Odpowiedzialność
  3. Zaangażowanie w cele i dobro firmy
  4. Pomysłowość / kreatywność
  5. Skrupulatność i dbałość o szczegóły
  6. Troska o klienta i dbałość o relacje z innymi
  7. Myślenie strategiczne
  8. Dojrzałość emocjonalna
  9. Komunikatywność (umiejętność jasnego przekazywania myśli)

Te cechy, to oczywiście wybór subiektywny. I jak zaznaczałam wyżej, dla każdego stanowiska prawdopodobnie będziesz poszukiwał innego zestawu cech. Raczej nikt nie będzie miał ich wszystkich i też nie jest to konieczne. Możesz potraktować tę listę jako zestaw przykładów i rozwijać według swoich potrzeb i oczekiwań.

Przeciwieństwo idealnego pracownika, czyli leniwy pracownik

Na koniec chcę jeszcze zwrócić Twoją uwagę na częstą pułapkę, w którą wpadasz, kiedy próbujesz określić cechy dobrego pracownika.

Czynnik ludzki powoduje wiele problemów

Niezależnie od tego, czy zajmujesz się produkcją, handlem czy usługami, największy wpływ na JAKOŚĆ tego, co produkuje Twój biznes ma, „CZYNNIK LUDZKI”.

W związku z niedawnymi tragicznymi wydarzeniami wiele się mówi o tym, że najczęstszą przyczyną katastrof lotniczych jest czynnik ludzki. Mimo rozbudowanych systemów bezpieczeństwa, mimo skomplikowanej i awaryjnej maszynerii.

Podobnie jest w biznesie. Inwestujemy w maszyny, programy, procedury, wymyślamy testy i listy kontrolne. A na końcu i tak zdarzają się wady i błędy. I najczęściej właśnie z powodu tzw. „czynnika ludzkiego”.

Co gorsza – ten złowieszczo brzmiący „czynnik ludzki” jest najtrudniejszy do uchwycenia, zdyscyplinowania, ugładzenia i „naprawienia”. Wielu po prostu poddaje się, uznając, że jest to czynnik, na który nie mają wielkiego wpływu. Ludzie się mylą, bywają zmęczeni, zniechęceni, rozdrażnieni, zdemotywowani, leniwi, roztargnieni, bezmyślni i tak dalej.

Niektórzy menedżerowie po prostu uznają, że pracownik to ktoś, kogo trzeba zawsze i na każdym kroku kontrolować, bo w przeciwnym wypadku – zawiedzie, będzie pracował byle jak, niechlujnie i bezmyślnie. I próbują kontrolować wszystkich i wszystko, z lepszym lub gorszym skutkiem.

Ani pierwsze, ani drugie podejście nie powoduje poprawy jakości i zmniejszenia liczby „pożarów”, z którymi codziennie się zmagasz.

Czy prawdziwą przyczyną problemów jest leniwy pracownik?

Kiedy zapytam: wolisz pracowitego pracownika czy leniwego? Dokładnego do perfekcji czy intelektualistę i filozofa? Wybór wydaje się oczywisty.

 

A gdyby tak, założyć, że pracownicy NIE SĄ niechlujni, leniwi i głupi? A jeżeli nie wykonali czegoś w taki sposób, jak oczekiwałeś, to przyczyną nie jest ich paskudny charakter, tylko bariery systemowe, które napotykają w swojej pracy?

Brak komunikacji, złe szkolenia, niedostateczna ilość czasu, nieergonomiczne miejsce pracy, idiotyczne procedury, przeładowanie obowiązkami… cokolwiek.

Nie dowiesz się, co to jest, jeśli nie zapytasz.

A dopóki się nie dowiesz – nie będziesz mieć szansy nic z tym zrobić.

Ani Ty, ani Twój pracownik.

Prof. Andrzej Blikle mówi, że „dobra praca to lekka praca” („Doktryna jakości”). A rozdział o tym prowokacyjnym tytule nie jest bynajmniej o tym, że należy pracownikom zmniejszać ilość obowiązków, ale, że należy zmniejszać bariery, jakie napotykają w swojej pracy, które przeszkadzają im pracować lepiej i wydajniej. Im łatwiej więc będzie się pracowało Twojemu zespołowi – tym lepsze rezultaty będzie osiągał!

Czy leniwy pracownik to także idealny pracownik? Anegdota

Wracając do pytania, o to, jaki pracownik jest najlepszym pracownikiem, przytoczę znaną anegdotę:

„Podczas wizyty w szpitalu psychiatrycznym gość pyta ordynatora jakie kryteria stosują, aby zdecydować czy ktoś powinien zostać zamknięty w zakładzie czy nie.
Ordynator odpowiada :
-Napełniamy wannę wodą, następnie dajemy delikwentowi łyżeczkę do herbaty , kubek i wiadro, a następnie prosimy, aby opróżnił wannę.
-Aha, rozumiem, normalna osoba użyje wiadra, bo jest większe od łyżeczki czy kubka .
– Nie, normalna osoba wyciągnie kurek z wanny…, chce pan pokój z widokiem czy bez?”

Często ci, których uważamy pracowitych i dokładnych perfekcjonistów, skrupulatnie opróżniają wannę łyżeczką do herbaty, bo… ktoś im tak pokazał, bo tak robili poprzednicy, bo tak robią wszyscy inni, bo taka jest procedura… Robią tak, bo nie szukają łatwiejszych rozwiązań.

W moim zespole wolę jednak mieć tych, którzy chwilę pomyślą i po prostu wyciągną korek z wanny. Nawet wbrew procedurze! Takich, którzy wykażą się kreatywnością i zaradnością.

W tym sensie leniwy pracownik będzie bardziej twórczy w wymyślaniu dróg na skróty, które i Tobie mogą przysporzyć pieniędzy. A to chyba dobra cecha? To już pozostawiam Twojej ocenie 🙂

 

Fot.: © Trueffelpix / Fotolia

Posted in Zarządzanie ludźmi and tagged , .