Etapy rozwoju firmy

5 etapów rozwoju małej firmy i najważniejsza rada dla każdego z nich

Przeczytasz w 7 minut

Na co zwrócić uwagę, kiedy zakładasz firmę, przetrwasz pierwszy rok i później? Jakie są etapy rozwoju firmy i czego potrzebujesz się nauczyć na każdym z nich?

Kiedy zakładasz własną firmę, to potrzebujesz zwrócić uwagę na inne rzeczy niż kiedy prowadzisz ją już rok. A co innego będzie dla Ciebie ważne, kiedy zatrudniasz pracowników i Twoja firma rośnie. Dzisiaj chcę Ci opowiedzieć i tej ewolucji i wytłumaczyć, dlaczego niektóre rady mentorów biznesowych nie są dla Ciebie i dlaczego nie warto łapać wszystkich srok za ogon. Powiem Ci jakie są te etapy rozwoju firmy (przynajmniej umownie) i na co zwróciłabym uwagę na każdym z nich.

1 etap rozwoju: Założenie firmy

Ciekawa jestem, jak zakładałeś swoją firmę? A może nadal się przygotowujesz do tego kroku?

Możliwe jest kilka opcji: Rejestrujesz firmę w ciągu kilku godzin i zaczynasz działać bez żadnego przygotowania. Wszystko jest trudne, wszystkiego uczysz się od zera. To jak skok na główkę do pustego basenu.

A może należysz do drugiej grupy? Przygotowujesz się do założenia firmy, robisz kalkulacje, sprawdzasz rynek, dopytujesz o szczegóły prawne w różnych grupach. Im więcej dopytujesz, tym więcej niewiadomych i coraz więcej lęku, jak to wszystko pociągnąć. Przeciągasz decyzję w nieskończoność.

Jest też trzecia opcja. I ta jest najbardziej dynamiczna. Aktywnie działasz na rynku, przyglądasz mu się, a kiedy widzisz jakąś biznesową okazję, zakładasz szybko firmę, żeby ją wykorzystać. Kalkulacje biznesowe ograniczasz do minimum, decyzje podejmujesz szybko i szybko działasz.

Jak się pewnie domyślasz, optymalna jest opcja ostatnia. To nie oznacza, że nie można inaczej. Oczywiście, że można, ale będzie o wiele trudniej. Jeśli chcesz założyć firmę, to zanim podejmiesz formalne decyzje musisz wiedzieć:

  1. Co chcesz robić?
  2. Czy jest na rynku ktokolwiek zainteresowany tym, co chcesz sprzedawać?
  3. Czy masz szansę sprzedać tyle, żeby przy planowanych cenach zarobić chociaż na podstawowe koszty?
  4. W jaki sposób chcesz zaistnieć na rynku i szybko dotrzeć do pierwszych klientów?

Na tym etapie mówię naprawdę o bardzo szacunkowych kalkulacjach. Oczywiście, w zależności od tego, co chcesz robić, może się okazać, że potrzebujesz sprawdzić ceny materiałów, konkurencję itd. Zwykle niepotrzebne są natomiast na tym etapie dokładne analizy podatkowe albo inne dzielenie włosa na czworo.

Najważniejsza na tym etapie jest decyzja.

I kiedy już ją podejmiesz, to zdecydowane działanie. Tak, teraz musisz zdecydować o formie opodatkowania i różnych szczegółach formalnych. Ale dopiero po podjęciu decyzji o tym, jaki biznes, komu i czy to ma sens finansowy i rynkowy.

2 etap rozwoju: Pierwszy rok działania

Wiesz, że 1/3 nowo zakładanych firm kończy swoją działalność w pierwszym roku?

Tak, to może zniechęcać. Tym bardziej więc widzisz, jak ważne jest dobre przygotowanie biznesowe do założenia firmy. Jeżeli miałeś trudności z podjęciem decyzji o założeniu firmy, to ten pierwszy rok może być dla Ciebie ciężki.

W tym okresie najważniejsza jest sprzedaż, sprzedaż, sprzedaż. I jeszcze raz sprzedaż.

I, jeśli mogę Ci coś doradzić, daj sobie spokój z marketingowymi ozdobnikami. Rób tylko to, co absolutnie niezbędne, szybko podejmuj decyzje i szybko działaj.

Oczywiście, że potrzebujesz marketingu od samego początku. Ale pamiętaj – nie masz w tej chwili czasu na uczenie się od innych trików marketingowych, które u nich działają, robienie wszystkiego, co inni powiedzą, że powinnieneś zrobić. Na lejki sprzedażowe, piękne logotypy, katalogi, skomplikowane strony www itd. To wszystko może być przydatne, jeśli wynika z Twojego przemyślanego planu. Ale nie – jeśli jest efektem mody, tego, że ktoś powiedział albo tego, że nie wiesz jak…

Ty potrzebujesz zaistnieć na rynku. W najtańszy, najszybszy i najbardziej skuteczny sposób. I sprzedawać. Sposób tego zaistnienia na rynku powinieneś mieć przemyślany na wcześniejszym etapie.

Etap rozpędzania biznesu (umownie pierwszy rok), to etap maksymalnej koncentracji Twoich działań, jak i ścisłej kontroli nad wydatkami.

Potrzebujesz być skoncentrowany, działać szybko, zdecydowanie, nie zbaczać na manowce.

Teoretycznie rok powinien wystarczyć na to, żeby ustabilizować sprzedaż na minimalnym poziomie. Chociaż bywa różnie i zależy to też od branży. Niezależnie od tego, jak Ci pójdzie, ta umiejętność koncentracji na Twoich celach, nie rozpraszania się i pilnowania wydatków, zaprocentuje w przyszłości.

Najważniejsze elementy i praktyczne wskazówki, jak uporządkować obszar sprzedaży i marketingu a małej firmie spakowałam w Mapie Skutecznej Sprzedaży.

3 etap rozwoju: Firma rośnie, klienci przychodzą i…

Etapy rozwoju firmyMimo wszystko ponad 90% działających w Polsce firm, to firmy, które przetrwały ten najtrudniejszy pierwszy rok. A 3/4 firm działa ponad 5 lat. Dlatego przed Tobą spore szanse, że zdołasz wybić się na rynku i Twój biznes zacznie rosnąć.

Masz już swoich klientów. Ci polecają Cię innym i jakoś to wszystko się kręci. Można powiedzieć, że zbudowałeś biznes.

Tylko, co dalej? Wcale nie czujesz się spełniony i spokojny. Wręcz przeciwnie!

Wiem o tym, znam ten etap rozwoju firmy aż za dobrze. Kiedy rozwijałam moją firmę, poradziłam sobie z nim dosyć szybko. Ale większość problemów, które widzę u innych przedsiębiorców, to typowe problemy tego pierwszego etapu.

To najwyższy czas, żeby zabrać się za dwa obszary:

  • Kontrolowania wyników Twojej firmy (przede wszystkim finansów, ale nie tylko).
  • Lepszą organizację Twojej pracy i czasu.

Kontrolowanie wyników

Po pierwsze, jeśli na tym etapie nie zaczniesz kontrolować tego, jak skuteczne są Twoje działania, to jest duża szansa, że będziesz biegać jak chomik w kołowrotku. Robiąc, pędząc, harując, ale bez takich efektów, jakie mógłbyś mieć koncentrując się tylko na najbardziej skutecznych działaniach.

To często jest ten etap, kiedy zaczynasz wpadać w długi, bo nie wiesz, na co Cię stać, a powiew wiatru w żagle sprawia wrażenie, że „trzeba iść do przodu”. Owszem, to prawda, ale trzeba też wiedzieć:

  • Czy firma przynosi dochód?
  • Na jakie inwestycje możesz sobie pozwolić?
  • Co nie działa tak, jak powinno?
  • Który klient jest nierentowny?
  • Czy ceny są na odpowiednim poziomie, czy trzeba je podnieść? O ile? Które?

Takich pytań jest mnóstwo. I to Ty musisz znać odpowiedzi.

Polecam pakiet gotowych narzędzi, poradników i instrukcji Licz ZYSKI jak PRO! (do kontrolowania zysków i kalkulacji zleceń) oraz bliźniaczy pakiet Kontroluj GOTÓWKĘ! (do panowania nad przepływami pieniężnymi.

Organizacja Twojej pracy i czasu

I w ten sposób dochodzimy do drugiej kwestii. Twojego czasu. A raczej jego ustawicznego braku. Wciąż brakuje Ci czasu na zadania, które wydają Ci się podstawowe: sprzedawanie i obsługę klientów. A doradcy (tacy jak ja) podpowiadają Ci różne dodatkowe kwestie, którymi powinieneś się zająć. Mówią o tym, że powinieneś zająć się finansami, wynikami, skutecznością, zarządzaniem, strategią marketingową i modelami biznesowymi.

Że powinieneś pracować NAD firmą, a nie W firmie.

Szybko okaże się, że jeśli z tym czegoś nie zrobisz, to najsłabszym ogniwem Twojej firmy i blokadą jej rozwoju stanie się Twój ograniczony czas i Twoja wytrzymałość (bo musisz przecież odpoczywać).

Dlatego na tym etapie absolutnie najważniejszymi kierunkami są kontrolowanie skuteczności tego, co robisz i koncentrowanie się na działaniach przynoszących najlepsze rezultaty. Po drugie – nauka lepszej organizacji, priorytetyzowania zadań, panowania nad własnym kalendarzem.

Cały czas będziesz też doskonalić swoje umiejętności marketingu i sprzedawania. Ale oczywiście musisz mieć na to czas i zasoby. Czyli poradzić sobie z dwoma priorytetami, o których tutaj napisałam – finansami / wynikami i zarządzaniem czasem.

Wszystkie moje metody, triki i całe podejście do zarządzania czasem, priorytetami i zadaniami przekazuję w warsztacie online Przestań tracić życie na pracę od rana do wieczora!

Etapy rozwoju firmy i wskazówka dla każdego z nich - infografika

Etapy rozwoju firmy i wskazówka dla każdego z nich

4 etap rozwoju: Zaczynasz zatrudniać pracowników

Kiedy Twoja firma nadal rośnie i pojawia się potrzeba zatrudnienia pierwszego pracownika, to zwykle jest to spore wydarzenie. Nie tylko musisz wyznaczyć zadania, które chcesz delegować. Ale potrzebujesz też nauczyć się być szefem. Wyznaczać cele i zadania, planować i organizować pracę innym, kontrolować i oceniać.

To etap, w którym potrzebujesz nie tylko nauczyć się technicznych umiejętności, jak rekrutacja, przeprowadzanie rozmów z pracownikami, dyscyplinowanie i motywowanie, systemy wynagradzania i kontroli. Potrzebujesz też wypracować w sobie cechy przywódcy, umiejętność budowania atmosfery, przekazywania swoich wartości i swojego stylu pracy innym.

Kiedy Twoja firma zacznie rosnąć jeszcze bardziej, zespół zacznie się powiększać, to siłą rzeczy staniesz się trochę mediatorem, trochę psychologiem, trochę wychowawcą. Oczywiście w dużym uproszczeniu. Jednak chcę pokazać, Ci jak skomplikowana jest ta rola i jak wielu umiejętności twardych i miękkich wymaga od Ciebie.

Bardzo ważne jest, żebyś nauczył się być szefem, jeśli chcesz, żeby zatrudnieni pracownicy stali się zgranym zespołem, który pomoże Ci dalej rozwijać firmę. A to bardzo ważne. Bo statystycznie rzecz biorąc, właśnie na tym etapie firmy są najbardziej rentowne. Świat stoi przed Tobą otworem! Tylko od Ciebie i Twojej organizacji zależy, czy go podbijesz.

Dlatego tak ważne jest abyś po pierwsze nauczył się zarządzać pracownikami, po drugie – organizować pracę w tej większej organizacji. Bo, czy to zauważyłeś, czy nie, Twoja firma urosła i stała się bardziej skomplikowana. Jeśli nie miałeś na to czasu wcześniej – teraz jest czas, żeby pomyśleć o przebiegających w firmie procesach, o usprawnieniach, może o systemowych rozwiązaniach.

Komplet wielu lat moich własnych doświadczeń w zarządzaniu ludźmi, praktycznych sposobów i metod zarządzania pracownikami w formie lekcji wideo, poradników i gotowych wzorów dokumentów zapakowałam w szkoleniu online Idealny PRACOWNIK – doskonały SZEF.

5 etap rozwoju: Zatrudniasz kilkudziesięciu pracowników

Jeżeli dojdziesz do tego etapu, to Twoja firma jest już zupełnie innym organizmem niż ta jednoosobowa działalność, którą zakładałeś na początku. I zupełnie innych kompetencji wymaga też od Ciebie. Potrzebujesz stać się liderem i wizjonerem. Potrzebujesz zacząć inaczej pracować. Coraz mniej być dyrektorem operacyjnym, a coraz bardziej prezesem wyznaczającym kierunki.

Potrzebujesz znać się na każdej dziedzinie zarządzania na tyle, żeby kierować swoimi dyrektorami (lub menedżerami) i wiedzieć, czego od nich wymagasz. Żeby wyznaczać im cele i rozliczać wykonanie. Żeby oceniać własne pomysły i mieć biznesowy zmysł do nowych przedsięwzięć.

Co ważne, Twój biznes wymaga też na tym etapie zupełnie innego sposobu organizacji. Bardziej uporządkowanego, formalnego. Innych systemów zarządzania. Transformacja Twojej firmy w kierunku bardziej korporacyjnego sposobu zarządzania to zadanie, do którego najczęściej zatrudnia się specjalistów. Wszystko, co dzieje się w firmie dostaje nowe ramy. Rozrasta się zaplecze administracyjno-kadrowe. Stajesz przed nowymi wyzwaniami.

Na tym etapie rozwoju biznesu bardzo ważna staje się systemowa kontrola wyników działania. To etap, w którym, aby wiedzieć co dzieje się w firmie, nie możesz już zaglądać w pojedyncze transakcje, musisz umieć posługiwać się syntetycznymi raportami i wskaźnikami. Patrzeć na swój biznes z lotu ptaka. Strategicznie i całościowo.

Posłuchaj też na temat tych 5 etapów i najważniejszych zadań na każdym z nich w tym nagraniu:

Idealne etapy rozwoju firmy kontra… życie

Czy zawsze jest tak prosto, jak opisałam?

Nie. Po pierwsze dlatego, że firmy rozwijają się w różnym tempie i startują z różnych pułapów. Po drugie, i to już jest trudniejsze, bo nawet w najmniejszej firmie potrzebujesz mieć te same umiejętności menedżerskie i liderskie, które ma nawet największa firma. Różnica polega na skali. I na tym, że na poszczególnych etapach rozwoju firmy, inne umiejętności i zadania wypływają jako najbardziej palące, niezbędne, żeby Twoja firma mogła działać. Te najbardziej ważne podkreślałam opisując każdy z etapów.

Na każdym z opisanych etapów uczysz się umiejętności niezbędnych na kolejnym. To ewolucja. I nieodrobione lekcje będą do Ciebie wracały tak długo, aż je przerobisz.

Niestety, często zaniedbania w kontrolowaniu finansów, organizacji i zarządzaniu czasem wracają czkawką i blokują rozwój małych i średnich firm. I to jest kolejne odejście od opisanego przeze mnie schematu. Firma rośnie, jakoś się toczy, ale bałagan w wielu obszarach rośnie razem z nią. Im dłużej rośnie – tym trudniej Tobie działać. Tym gorsze wyniki osiąga biznes (w stosunku od tych, które by mógł). I tym trudniej będzie posprzątać, kiedy już się za to zabierzesz.

Opisałam dla Ciebie te etapy rozwoju firmy, żeby dać Ci mapę. Drogowskaz, na co zwrócić uwagę w zależności od tego, gdzie jesteś dzisiaj. Wszystkie elementy są ważne. Na każdym etapie. Ale niektóre będą wybijały się jako ważniejsze i na nie zwróć uwagę.

Zawsze, na każdym etapie, ważne jest jednak, żebyś traktował biznes jak coś, co tworzysz, a nie jak miejsce pracy. Ty jesteś osobą, która decyduje o kształcie Twojego biznesu. W momencie założenia firmy stajesz się kreatorem i zaczynasz pracę NAD SWOIM BIZNESEM. Od Ciebie zależy jak piękne dzieło stworzysz 🙂

Jeżeli potrzebujesz pomocy na którymkolwiek etapie, to napisz do mnie. W zależności od tego, w jakim jesteś miejscu i czego potrzebujesz, mam dla Ciebie (między innymi):

 

Twoi znajomi też powinni to przeczytać? Śmiało, daj im znać!
Posted in Strategia i rozwój, Organizacja i zarządzanie and tagged .