Jak przygotować biznes plan?

Nie daj się nabrać na kłamstwo, że biznes plan jest dla banku.
I sprawdź co sam musisz o nim wiedzieć!

 

 Potrzebujemy kredytu. Zaczęliśmy rozmawiać z bankiem, który obsługuje firmę, ale chcą abyśmy przedstawili biznes plan. Czy przygotujecie taki biznes plan?”

Wchodzę w nową branżę, otrzymałem dofinansowanie z UE na jedną linię produkcyjną, zakładam postawienie w najbliższych 4 latach następnych linii produkcyjnych, również dofinansowanych z UE na poziomie 70-80%. Szukam partnera, który wesprze projekt finansowo.”

 

Dwa proste przykłady jak stracić czas i pieniądze…..wpłynęły na moją skrzynkę mailową w ciągu tygodnia. Zapewne wiele firm, do których te osoby się zgłosiły, zaproponowało zrobienie biznes planu za kwotę X zawierającą dwa, trzy albo cztery zera. Zapewne bardzo niewiele z nich (albo niestety żadna) nie wytłumaczyła, że nie tędy droga.

Niestety… Jeśli chcesz być przedsiębiorcą, to musisz się wciąż dokształcać, mieć pojęcie o podstawowych procesach biznesowych, transakcjach i o sposobie prowadzenia nowej inwestycji.

To co powiem nie jest zbyt optymistyczne, ale…

Szansa, że w morzu firm „doradczych” trafisz na rzetelną, uczciwą i taką, której pracownicy naprawdę potrafią doradzić nie jest wielka. Większość z takich firm zaoferuje ci „produkt”, który akurat mają, albo za który chcesz zapłacić. W przypadkach powyżej – napisanie biznes planu albo „poszukiwania” inwestora. Obie usługi porządnie opłacone, ale nie zbliżające cię do osiągnięcia Twojego celu – sprawnego zrealizowania inwestycji i zapewnienia jej rentowności w przyszłości.

Dlatego ZANIM zaczniesz szukać pomocy profesjonalistów musisz chociaż w ogólnym zarysie rozumieć czego potrzebujesz, dlaczego i kiedy (w jakiej kolejności).

Jeżeli chcesz zrealizować inwestycję i wiesz, że potrzebujesz finansowania, to rozpoczęcie od rozmów z bankiem, który Cię obsługuje może przynieść dobry efekt tylko przez przypadek. Najczęściej oznacza to rozpoczęcie sprawy od końca.

W takich przypadkach kolejność jest często następująca: potrzebujesz pieniędzy, idziesz do pierwszego banku, który przyjdzie Ci na myśl (masz w nim konto, znajomego, oddział jest za rogiem itp.) a w banku dowiadujesz się, że owszem chętnie spojrzą na temat, ale musisz dostarczyć biznes plan…..Z książki telefonicznej (albo w inny równie przypadkowy sposób) znajdujesz kogoś, kto go przygotuje, dostarczasz biznes plan do banku, a później następuje….cisza…

Czekasz i czekasz… Inwestycja leży, pieniądze wydane, a kredytu nadal nie ma.

Kiedy dzwonisz do banku, często usłyszysz, że potrzebują jeszcze poprawki w przygotowanych z biznes planem prognozach finansowych, zestawieniach albo czymś podobnym. Bank zadaje dodatkowe pytania, na które trudno Ci odpowiedzieć. Zwracasz się do autora biznes planu, a ten owszem chętnie przygotuje to, co chcesz, ale za odrębną zapłatą.

Dostarczasz te poprawki do banku i nadal… cisza…

Takie sytuacje wcale nie należą do rzadkości. W ostatnim czasie miałam przykrą konieczność uświadomienia pewnemu przedsiębiorcy, że biznes plan, który ktoś mu przygotował jest bezwartościowy, a kilkumiesięczne rozmowy z bankami nie miały szansy powodzenia. W zasadzie należało cały proces rozpocząć od początku.

Jak więc powinien wyglądać taki proces od A do Z? Jak pozyskać finansowanie?

Jeżeli chcesz zrealizować inwestycję i finansować ją kredytem bankowym, to cały proces powinien wyglądać mniej więcej tak:

  1. wizja i pomysł na biznes
  2. dopracowanie założeń strategicznych wejścia na rynek i szczegółów modelu biznesowego
  3. weryfikacja, czy całość ma sens ekonomiczny, tzn. czy przyjęte założenia “składają się” finansowo
  4. opisanie całości powyższych ustaleń i prognoz w dokumencie pt. “biznes plan” (tutaj możesz pobrać praktyczny poradnik)
  5. na podstawie Twojego zaplanowanego modelu biznesowego i aktualnej oferty banków (wszystkich na rynku) wytypowanie kilku, w których pozyskanie finansowania na korzystnych warunkach będzie najbardziej prawdopodobne
  6. przekonanie banku (inwestora), że model biznesowy jest dobry, a założenia prawidłowe
  7. po uzyskaniu wstepnych ofert z kilku banków – negocjowanie najkorzystniejszych warunków kredytowania (poziom prowizji, oprocentowania, wymaganego zabezpieczenia, innych warunków umowy)
  8. podpisanie umowy

Wbrew temu, co Ci się być może wydaje, ogromne znaczenie ma to, do jakich banków skierujesz zapytanie. Projekt, na który jeden bank nie będzie chciał nawet spojrzeć, w innym uzyska finansowanie bez większych problemów. Wynika to z różnych portfeli produktów w konkretnych bankach, różnych specjalizacji. Przy dużych kwotach kredytów istotne jest kierowanie zapytań do właściwego oddziału (poziomu w strukturze) banku. Wybór banku jest jeszcze ważniejszy z punktu widzenia kosztów i warunków późniejszego kredytu.

Jak widzisz, w opisanym powyżej procesie, sporządzenie dokumentu nazwanego „biznes plan” to tylko jeden z etapów. Ważny i pracochłonny, ale ani jedyny, ani najważniejszy.

Jeszcze trudniej jest pozyskać inwestora finansowego lub strategicznego. Tutaj bardzo ważne jest nie tylko dokładne przygotowanie biznes planu, propozycji biznesowej dla niego, opcji wyjścia z inwestycji, ale nawet takie „drobiazgi” jak zaplanowanie w czasie poszczególnych kroków, czy szczegółowe opracowanie umowy.

Cały proces pozyskania inwestora trwa znacznie dłużej i jest trudniejszy (czyt. bardziej kosztowny) niż uzyskanie kredytu. A, żeby uzyskać, jak najlepszą pozycję w negocjacjach z potencjalnym partnerem, dobrze jest starannie się przygotować, zorganizować biznes, pozyskać finansowanie i mieć pełną kontrolę nad projektem.

Jak podkreśla w swojej najnowszej książce jeden z najbogatszych Polaków Leszek Czarnecki „najbardziej poszukiwane są te biznesy, których nie chcemy sprzedać” i zaleca staranny wybór optymalnego momentu na poszukiwanie inwestora oraz przygotowanie firmy do takiej transakcji.

Najczęstsze grzechy przedsiębiorców przy planowaniu nowych biznesów (inwestycji) to myślenie życzeniowe, ignorowanie realiów rynkowych, brak planowania przychodów oraz nieznajomość rynku finansowego i jego zasad. Nie popełnij tych grzechów!

A, jeżeli masz proste przedsięwzięcie i chcesz sam przygotować biznes plan, albo zastanowić się wstępnie nad modelem biznesowym swojej firmy, proponuję ten krótki przewodnik „Jak zbudować dobry biznes plan?”